Vận tải đa phương thức là hình thức vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau (đường bộ, đường biển, đường sắt hoặc đường hàng không) nhưng chỉ dựa trên một hợp đồng vận tải duy nhất, do một đơn vị (người kinh doanh vận tải đa phương thức) chịu trách nhiệm xuyên suốt từ điểm nhận đến điểm giao hàng. Nhờ vậy, doanh nghiệp chỉ cần làm việc với một đầu mối và một chứng từ vận tải duy nhất cho toàn bộ hành trình, thay vì ký nhiều hợp đồng riêng lẻ cho từng chặng.
Hình thức này đang được nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam áp dụng, đặc biệt với hàng hóa đi/đến Lào, Campuchia phải kết hợp cả đường biển (qua cảng) và đường bộ (kéo container, giao nội địa).
Vận tải đa phương thức là gì?
Theo Nghị định 87/2009/NĐ-CP về vận tải đa phương thức (đã được hợp nhất cùng các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 89/2011/NĐ-CP, Nghị định 144/2018/NĐ-CP và Nghị định 14/2026/NĐ-CP), vận tải đa phương thức được định nghĩa là việc vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai phương thức vận tải khác nhau trên cơ sở một hợp đồng vận tải đa phương thức. Nghị định phân biệt rõ hai loại hình:
- Vận tải đa phương thức quốc tế: điểm nhận hàng tại Việt Nam và điểm giao hàng ở nước ngoài, hoặc ngược lại.
- Vận tải đa phương thức nội địa: cả điểm nhận và điểm giao hàng đều nằm trong lãnh thổ Việt Nam.
Đơn vị đứng ra ký hợp đồng và chịu trách nhiệm toàn bộ hành trình được gọi là người kinh doanh vận tải đa phương thức (Multimodal Transport Operator – MTO). MTO có thể tự thực hiện một phần chặng đường và thuê lại (subcontract) các chặng còn lại, nhưng vẫn là đầu mối chịu trách nhiệm pháp lý duy nhất trước chủ hàng.
Điểm khác biệt so với vận tải đơn phương thức (chỉ một loại hình vận chuyển, ví dụ chỉ đường bộ) hoặc vận tải kết hợp thông thường (nhiều hợp đồng riêng lẻ cho từng chặng, nhiều đầu mối chịu trách nhiệm khác nhau) là: vận tải đa phương thức gộp toàn bộ hành trình vào một hợp đồng và một chứng từ vận tải đa phương thức duy nhất (Multimodal Transport Document – MTD), giúp việc truy trách nhiệm khi có sự cố trở nên rõ ràng hơn.
Đặc điểm và các hình thức vận tải đa phương thức phổ biến
- Đường biển kết hợp đường bộ: phổ biến nhất với hàng xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Hàng cập cảng (Hải Phòng, Đình Vũ, Tân Vũ, Cát Lái…), sau đó được kéo container hoặc rút hàng để vận chuyển tiếp bằng xe tải về kho nội địa, khu công nghiệp, hoặc sang Lào, Campuchia bằng đường bộ.
- Đường bộ kết hợp đường sắt: phù hợp hàng khối lượng lớn cần vận chuyển đường dài, ví dụ từ ga hàng hóa đến kho phân phối.
- Đường bộ kết hợp đường hàng không: áp dụng cho hàng cần giao gấp, giá trị cao; đơn vị forwarder phối hợp hãng bay và xe tải nội địa ở cả hai đầu hành trình.
Lợi ích của vận tải đa phương thức đối với doanh nghiệp
- Một hợp đồng, một trách nhiệm: không phải đàm phán, ký kết và đối soát với nhiều nhà vận chuyển cho từng chặng.
- Một chứng từ vận tải xuyên suốt: dễ theo dõi, dễ khiếu nại bồi thường nếu hàng hóa hư hỏng hoặc chậm trễ vì chỉ có một đầu mối chịu trách nhiệm pháp lý.
- Tối ưu thời gian chuyển tải: đơn vị vận tải chủ động điều phối lịch trình giữa các phương thức, hạn chế thời gian chờ tại điểm trung chuyển.
- Tối ưu chi phí toàn chuỗi: gộp nhiều chặng vào một báo giá giúp doanh nghiệp dự trù ngân sách chính xác hơn thay vì cộng dồn chi phí từng chặng riêng lẻ.
- Giảm rủi ro thất lạc, sai sót chứng từ khi hàng hóa chuyển từ phương thức vận chuyển này sang phương thức khác.
Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng dịch vụ vận tải đa phương thức?
- Hàng xuất nhập khẩu qua cảng biển nhưng điểm giao hàng cuối cùng nằm sâu trong nội địa hoặc ở nước thứ ba — ví dụ hàng nhập về cảng Hải Phòng rồi kéo container tiếp sang Lào.
- Hàng dự án, máy móc thiết bị cỡ lớn cần phối hợp nhiều loại phương tiện và phương án nâng hạ chuyên dụng.
- Doanh nghiệp muốn giảm số lượng nhà cung cấp dịch vụ logistics phải quản lý, tập trung một đầu mối để tiết kiệm thời gian vận hành nội bộ.
- Hàng hóa có lịch giao nhận gấp, cần đơn vị chủ động điều phối giữa các chặng thay vì tự liên hệ từng nhà vận chuyển.
Quy trình vận tải đa phương thức diễn ra như thế nào?
- Tiếp nhận thông tin lô hàng: loại hàng, khối lượng, thể tích, điểm nhận – điểm giao, thời gian mong muốn.
- Tư vấn phương án kết hợp phương thức vận tải phù hợp và báo giá trọn gói.
- Ký hợp đồng vận tải đa phương thức, thống nhất chứng từ vận tải và điều khoản trách nhiệm.
- Thực hiện chặng đầu (ví dụ đường biển về cảng), làm thủ tục hải quan, thông quan.
- Kéo container hoặc rút hàng, chuyển tiếp bằng đường bộ đến điểm giao hàng cuối cùng — kho nội địa, khu công nghiệp hoặc qua biên giới Lào, Campuchia.
- Theo dõi hành trình, cập nhật tình trạng đơn hàng và bàn giao kèm chứng từ đầy đủ.
Với các lô hàng xuất nhập khẩu qua cảng phía Bắc, VCL Transport hỗ trợ kéo container tại các cảng chỉ định như Hải Phòng, Đình Vũ, Tân Vũ, kết hợp thủ tục thông quan và giao nhận nội địa hoặc kết nối tiếp tuyến đường bộ quốc tế đi Lào, Campuchia. Đây là mô hình vận tải đa phương thức đường biển – đường bộ mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam thường gặp nhất.
Tiêu chí chọn đơn vị cung cấp dịch vụ vận tải đa phương thức uy tín
- Có tư cách pháp lý rõ ràng, xuất trình được hợp đồng và chứng từ vận tải đa phương thức.
- Có kinh nghiệm thực tế ở tuyến/loại hàng doanh nghiệp cần, ví dụ tuyến Việt Nam – Lào – Campuchia hoặc kéo container cảng phía Bắc.
- Minh bạch về bảng giá, chi phí phát sinh và điều khoản bảo hiểm hàng hóa.
- Hỗ trợ thủ tục hải quan, chứng từ xuất nhập khẩu song song với vận chuyển.
- Có hệ thống theo dõi đơn hàng, phản hồi nhanh khi có sự cố.
- Có địa chỉ, hotline, kênh liên hệ rõ ràng để đối chiếu khi cần — xem thêm tiêu chí chọn công ty logistics uy tín.
Rủi ro và sai lầm cần tránh khi chọn dịch vụ vận tải đa phương thức
- Chọn đơn vị không rõ tư cách pháp lý, dẫn đến tranh chấp trách nhiệm khi hàng hư hỏng giữa các chặng.
- Không yêu cầu chứng từ vận tải rõ ràng, gây khó khăn khi khiếu nại hoặc làm thủ tục hải quan.
- Bỏ qua điều khoản bảo hiểm hàng hóa xuyên suốt hành trình.
- Không kiểm tra năng lực thực tế của đơn vị tại từng chặng, ví dụ năng lực kéo container tại cảng hoặc giấy phép vận tải quốc tế Việt Nam – Lào – Campuchia.
- Chỉ so sánh giá mà không đối chiếu thời gian cam kết và điều kiện phát sinh chi phí.
Câu hỏi thường gặp
Vận tải đa phương thức khác gì vận tải đơn phương thức?
Vận tải đơn phương thức chỉ dùng một loại hình vận chuyển (ví dụ chỉ đường bộ) với một hợp đồng cho toàn chặng. Vận tải đa phương thức dùng từ hai phương thức trở lên nhưng vẫn gộp trong một hợp đồng, một chứng từ và một đơn vị chịu trách nhiệm.
Ai chịu trách nhiệm nếu hàng hóa hư hỏng khi chuyển từ phương thức này sang phương thức khác?
Theo hợp đồng vận tải đa phương thức, người kinh doanh vận tải đa phương thức (MTO) là đầu mối chịu trách nhiệm pháp lý xuyên suốt hành trình, kể cả khi đã thuê lại đơn vị khác thực hiện một phần chặng đường.
Chi phí vận tải đa phương thức được tính dựa trên yếu tố nào?
Chi phí phụ thuộc vào loại hàng, khối lượng/thể tích, số phương thức kết hợp, tuyến đường, thời gian giao và các chi phí phát sinh như bốc xếp, lưu kho, thủ tục hải quan. Doanh nghiệp nên yêu cầu báo giá bằng văn bản cho từng lô hàng cụ thể.
Doanh nghiệp nhỏ, lô hàng ít có nên dùng vận tải đa phương thức không?
Có thể cân nhắc nếu lô hàng phải đi qua ít nhất hai phương thức vận chuyển, ví dụ hàng nhập cảng rồi kéo tiếp về kho hoặc sang nước thứ ba. Hình thức này giúp doanh nghiệp nhỏ không phải tự đứng ra làm việc với nhiều nhà vận chuyển khác nhau.
Kết luận
Vận tải đa phương thức giúp doanh nghiệp gộp nhiều chặng vận chuyển vào một hợp đồng, một chứng từ và một đầu mối chịu trách nhiệm, từ đó tối ưu thời gian, chi phí và giảm rủi ro khi hàng hóa phải đi qua nhiều phương thức vận chuyển khác nhau. Khi lựa chọn đơn vị cung cấp, doanh nghiệp nên ưu tiên các tiêu chí về tư cách pháp lý, kinh nghiệm thực tế theo tuyến, minh bạch chi phí và khả năng hỗ trợ thủ tục hải quan song song.
Nếu lô hàng của bạn cần kết hợp đường biển (kéo container tại cảng) và đường bộ nội địa hoặc quốc tế đi Lào, Campuchia, liên hệ VCL Transport để được tư vấn phương án và báo giá cụ thể theo từng lô hàng. Hotline/Zalo: 0971 795 394.
- Địa chỉ: 28/100 Đường số 18, Khu phố 1, Phường Bình Hưng Hòa, TP.HCM
- Hotline và Zalo: 0971 795 394
- Email: info@vcltransport.com
